Sturen met Ruimte: Regionale sturingsnetwerken in het Nederlandse onderwijs

Edith Hooge, Tim de Leeuw, Henno Theisens & Sietske Waslander

 

 

 

 

Sturen met Ruimte

Regionale sturingsnetwerken

in het onderwijs

 

Oranjeblauw

 

 

 

 

Over het onderzoek

'Sturen met Ruimte' is een onderzoeksproject naar het functioneren van regionale sturingsnetwerken in het Nederlandse onderwijs. 

Een sturingsnetwerk is een netwerk waarin autonome organisaties hun handelen coördineren om doelen te realiseren die ieder van hen afzonderlijk niet kan bereiken. We noemen het een sturingsnetwerk omdat sprake is van sturing bínnen het netwerk en omdat het netwerk zelf ook een uitingsvorm is ván sturing door overheden en/of onderwijsbesturen. Een regionaal sturingsnetwerk opereert op een schaalniveau ergens tussen het lokale niveau van een individuele organisatie en het landelijke niveau. 

Voorbeelden van regionale sturingsnetwerken in het onderwijs zijn o.a. samenwerkingsverbanden passend onderwijs, onderwijsregio's, centra voor vakmanschap en doorstroompuntregio's. 

 

Centrale onderzoeksvraag

Hoe krijgen regionale sturingsnetwerken in onderwijs vorm en hoe beïnvloedt deze vorm hun bestuurlijke prestaties en impact?

 

 

Onderdelen

Het onderzoek omvat: een review van de (inter)nationale literatuur over de betekenis van 'de regio' en het functioneren van regionale netwerken; een discours analyse omtrent 'de regio' in het Nederlandse onderwijsbeleid; en eigen empirisch onderzoek bij 29 regionale sturingsnetwerken in het Nederlandse onderwijs. Deelnemende besturen van die netwerken vulden een vragenlijst in en de coördinatoren van diezelfde netwerken werden geïnterviewd. 

Onderzoeksteam

  • Edith Hooge, Hoogleraar Onderwijsbeleid en Governance, Universiteit van Amsterdam
  • Tim de Leeuw, Hoogleraar Organisatiewetenschappen, TIAS School for Business and Society, Tilburg University
  • Henno Theisens, Hoogleraar Ambtelijk en Bestuurlijk vakmanschap, TIAS School for Business and Society & Lector Public Governance De Haagse Hogeschool 
  • Sietske Waslander (projectleider), Hoogleraar Sociologie, TIAS School for Business and Society, Tilburg University

Aan het veldwerk werkten mee Suzanne Gerritsen en Hasse van der Veen

Publicaties op basis van dit onderzoeksproject 

 

Voor professionals

 

(2026). Samenwerken aan een groter goed. Impact maken met regionale sturingsnetwerken in het onderwijs. (te verschijnen)

(2025). Besturen met netwerken. Download

(2022). De regio als reddingsboei voor het bestel. Download

(2022). Het enigma van schaalgrootte. Download

 

 

Conferentiepapers

 

(2025). Understanding the links between network social capital and network effectiveness. Paper presented at the IRSPM2025 Conference, 7-9 April, Bologna, Italy

(2024). The rise of the region and the role of the State: multispatial meta-governance in action. Paper presented at the IRSPM2024 Conference, 16-18 April, Tampere, Finland

 

 

Onderzoeksrapporten

 

(2026). Technisch rapport. Sturen met ruimte: Regionale sturingsnetwerken in het onderwijs. (te verschijnen)

(2025). Regionale sturingsnetwerken in het Nederlandse onderwijs. Hoe ruimtelijke configuraties van regionale sturingsnetwerken van invloed zijn op bestuurlijk vermogen, bestuurlijke prestaties, en impact. Download

(2024). Delicate verbanden. Over hoe regionale netwerken ‘Samen professionaliseren en opleiden’ functioneren in de praktijk. Download

(2022). De regio als bestuurlijk schaalniveau. Luik I: Literatuurstudie. Luik II: Analyse van het beleidsdiscours. Download

 

Eerder relevant onderzoek

(2017). Krachtige koppels. Hoe de overheid zich kan verhouden tot autonome netwerken van scholen. Download